Κυριακή Τελώνου κ Φαρισαίου.

Κυριακή Τελώνου κ Φαρισαίου.

Ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ἡ ἐνυπόστατος τοῦ Θεοῦ Σοφία καί δύναμις, ὅπου ἐρευνᾶ τίς καρδιές ὅλων μας, καί οἰκονομεῖ τήν σωτηρίαν μας, ὡς ἰατρός ἐπιμελής καί σοφώτατος ἀνάμεσα στίς ἄλλες Του παραβολές, εἶπε καί αὐτήν τήν ὑπερφυῆ καί θαυμάσιον, τοῦ ταπεινοῦ Τελώνου, καί τοῦ ὑψηλόφρονος Φαρισαίου. Μέ αὐτήν ἐλέγχει ἐκείνους, πού πιστεύουν στίς  ἀγαθοεργίες των, καί νομίζοντες πώς εἶναι δίκαιοι, ὀνειδίζουν τούς ἁμαρτάνοντας• καί ταπεινώνει ὁ πάνσοφος μέ τήν ὑπόθεσιν αὐτήν τῶν ὑψηλοφρόνων τήν ἔπαρσιν, διδάσκοντάς μας πῶς νά προσφέρωμεν πρός τόν Θεόν τήν προσευχήν καί δέησιν μας, δηλαδή μέ ταπεινοφροσύνην καί δάκρυα, καί ὄχι μέ μεγαλοῤῥημοσύνην καί καύχησιν, γιά νά μή παροργίσωμεν τόν ἀνεξίκακον καί μακρόθυμον Κύριον, καί μᾶς κολάση χειρότερα

Δέν εἶναι ἄλλο ἁμάρτημα δεινότερον καί βλαβερώτερον ἀπό τήν ὑπερηφάνειαν καί ἔπαρσιν, ἡ ὁποία ἐγκρέμνισεν ἀπό τό ὕψος τοῦ οὐρανοῦ τόν πρωτάγγελον Ἑωσφόρον, καί τόν ἔκαμε σκοτοφόρον Διάβολον• αὐτή καί τόν προπάτορα Ἀδάμ ἐξώρισεν ἀπό τόν Παράδεισον, καί ἄλλα πολλά κακά καί δεινά ἐτέλεσεν, διότι αὐτή εἶναι πάντων τῶν κακῶν ἡ αἰτία, καί πάσης πνευμα- τικῆς προκοπῆς καί πράξεως ἐναρέτου ἐμπόδιον.

῞Οσοι, λοιπόν, κυριευθοῦν ἀπό αὐτήν,  στεροῦνται  δικαίως τήν θείαν χάριν, καί πίπτουν σὲ διάφορα πάθη, διότι ἡ ὑπερη- φάνεια σκορπίζει καί ἀφανίζει ὅλον τόν πλοῦτον τῆς ἀρετῆς καί τῶν καλῶν πράξεων. «Μισητός γάρ καί ἀκάθαρτος παρά Κυρίῳ πᾶς ὑψηλοκάρδιος». Πολλές πόλεις καί οἰκίες, καί λαός ἀναρίθμητος ἀπό τήν κενοδοξίαν αὐτήν καί ἔπαρσιν ἀφανίσθησαν. Ἀλλά καί πολλοί ἐρημῖτες καί ἀναχωρητές περιβόητοι, ὅπου ἠρνήθησαν τόν κόσμον, καί ὅλα τά θελήματα τῆς σαρκός κατεφρόνησαν, ἐπειδή δέν εἶχαν γνῶσιν νά ταπεινώνωνται, ἔπεσαν σὲ ἔπαρσιν, καί ἐκολάσθησαν ἴσια μέ τούς ἄλλους ἁμαρτωλούς• καί ἔχασαν ὅλους τούς κόπους τῆς ἀσκήσεως γιά ἕνα λογισμόν ὑπερηφανείας οἱ ταλαίπωροι.

῞Οσον κακόν εἶναι ἡ κενοδοξία καί ἔπαρσις, τόσον καλόν εἶναι πάλιν ἡ μεταμέλεια καί ταπείνωσις• καί ὅσα σκορπίζει ἡ ὑπερηφάνεια, τά συμμαζεύει ἡ ταπείνωσις. Καί  ἡ μέν  ἔπαρσις ῥίπτει τόν ἄνθρωπον στόν βυθόν τῆς κολάσεως, ἡ δέ ταπείνωσις τόν ὑψώνει στά οὐράνια, καί  τόν  κάμνει  ἰσάγγελον.  «Κύριος γάρ ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δέ δίδωσι χάριν».

Ἀλλά ἄς ἔλθωμεν στήν θαυμασίαν παραβολήν, ὅπου ὁ θεηγόρος Λουκᾶς, ὡς ἐκ προσώπου τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ ὑπέγραψεν, λέγοντας: «῎Ανθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τό ἱερόν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος, καί ὁ ἕτερος Τελώνης». Τόν Φαρισαῖον ἀναφέρει ὁ Κύριος εἰς τύπον καί παράδειγμα τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, πού δικαιώνουν τόν ἑαυτόν τους, καί τούς ἁμαρτωλούς ἐξουθενοῦν καί ὑβρίζουν. Τόν δέ Τελώνην ἔβαλεν εἰς τύπον τῶν ἁμαρτωλῶν ἀνθρώπων, ὁπού προσεύχονται πρός Θεόν μέ συντετριμμένην  καρδίαν  κλαίοντες.

Αὐτά λέγει ὁ πάνσοφος, γιά νά μᾶς διδάξη νά μισῶμεν τήν ἔπαρσιν, καί νά ἀγαπῶμεν τήν ταπείνωσιν. Καί ἀποδεικνύει φανερά μέ τήν παραβολήν  αὐτήν  ὁ  Κύριος  ὅτι  θαυμαστή  μέν καί μεγάλη εἶναι ἡ δικαιοσύνη καί ἀρετή, καί  πλησίον  τοῦ Θεοῦ ἀνεβάζει τόν ἄνθρωπον, ὅταν ἔχῃ ταπείνωσιν καί δέν ὑπεραίρεται. ῞Οταν δέ ἔχῃ καμμίαν ὑπερηφάνειαν, ὁ ἐνάρετος ἐγκρεμνίζεται στόν βυθόν τῆς κολάσεως, ὅπως ἔπαθεν ὁ Φαρισαῖος, πού μέ τήν ἀλαζονείαν του κατεκρίθη καί ἔπεσεν εἰς ἀπώλειαν.

Ἡ  ἀδικία  καί  ἁμαρτία  εἶναι  βδελυκτή  καί  μισητή  στόν Θεόν, καί μακρύνει ἀπό τόν Θεόν τόν ἄνθρωπον, ἀλλά ἡ ταπείνωσις μέ τήν μετάνοιαν καί ἐξομολόγησιν δικαιώνει τόν ἁμαρτωλόν, καί τόν ἀξιώνει τῆς σωτηρίας, καί τόν πλησιάζει  στόν Θεόν, ὡς δίκαιον• γι’ αὐτήν τήν αἰτίαν ἐδικαιώθη ὁ ἄδικος Τελώνης, καί ἀξιώνεται τῆς σωτηρίας. «Ὁ Φαρισαῖος σταθείς πρός ἑαυτόν ταῦτα ηὔχετο. Ὁ Θεός εὐχαριστῶ σοι, ὅτι οὐκ εἰμί ὥσπερ οἱ λοιποί τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἤ καί ὡς οὗτος ὁ Τελώνης».

Ἀρχή τῆς ὑπερηφανείας ἡ ὕβρις φαίνεται• διότι, ὅποιος κατακρίνει τούς ἄλλους, καί δέν τούς ὑπολογίζει, ἀλλά νομίζει ἄλλους πτωχούς καί καταφρονεμένους, ἄλλους ἁμαρτωλούς καί ἀδίκους, καί μόνον τόν ἑαυτόν του νομίζει σοφόν, εὐγενῆ, πλούσιον, δίκαιον καί ἀπό ὅλους τούς ἀνθρώπους καλύτερον, γι’ αὐτήν του τήν ἔπαρσιν πίπτει δικαίως στήν ἀπώλειαν, ὡς ὑβριστής καί ὑπερήφανος.

Εἰς τοῦτο πρέπει νά προσέχη κάθε ἄνθρωπος μέ μεγάλην ἀκρίβειαν, ὅτι δηλαδή δέν ἠμπορεῖ νά κάμη κανέν καλόν μόνος του, χωρίς τοῦ Θεοῦ τήν βοήθειαν, καθὼς εἶπεν αὐτός ὁ Κύριος: «χωρίς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν». Ναί μέν ὁ Θεός μᾶς ἐτίμησεν μέ τό αὐτεξούσιον τῆς προαιρέσεως, ἀλλ’ ὅμως χωρίς τῆς ἄνωθεν βοηθείας καί χάριτος δέν ἠμποροῦμεν ἡμεῖς νά κάμωμεν κανέν ἔργον θεάρεστον• καί ὅποιος νομίζει ὅτι μέ τήν ἰδικήν του γνῶσιν καί δύναμιν ἀγωνίζεται καί λαμβάνει τά τρόπαια, πλανᾶται ὁ ἀφρονέστατος. Μόνον ἡ προαίρεσις εἶναι ἰδική μας νά προτιμήσωμεν τό καλόν, καί νά βάλωμεν σ’ αὐτό σπουδήν καί ἐπιμέλειαν• τοῦ δέ Θεοῦ εἶναι νά τελειώση τήν πολλήν μας ἐπιθυμίαν καί ὄρεξιν.

«Ὁ δέ Τελώνης μακρόθεν ἑστώς, οὐκ ἤθελεν οὐδέ τούς ὀφθαλμούς εἰς τόν Οὐρανόν ἐπᾶραι, ἀλλ’ ἔτυπτεν στό στῆθος αὑτοῦ, λέγων• ὁ Θεός ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τόν οἶκον  αὐτοῦ,  ἤ  ἐκεῖνος•  ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτόν ταπεινωθήσεται, ὁ δέ ταπεινῶν ἑαυτόν ὑψωθήσεται». Εὐχόμενος ὁ Τελώνης, καί μή ἔχοντας καλά ἔργα, δέν ἐκαυχᾶτο ὡς ὁ Φαρισαῖος, ἀλλά ἔδερνε τό στῆθος καί τήν καρδίαν ἐμάστιζε, καί μέ πολλήν συντριβήν  καί  κατάνυξιν  ἔλεγεν: «Κύριε ὁ Θεός σπλαγχνίσου με τόν ἁμαρτωλόν καί  ἀνάξιον». Καί γι’ αὐτό τόν εὐσπλαγχνίσθη ὁ Κύριος, διότι ἡ ταπεινοφροσύνη καθαρίζει ὅλα τά ἁμαρτήματα, ἡ δέ ὑπερηφάνεια ἀφανίζει ὅλες τίς ἀρετές, ἐπειδή αὐτή εἶναι τό χειρότερον ἀπό ὅλα τά ἀνομήματα.

Λοιπόν, καλύτερα εἶναι νά ἁμαρτάνη κανείς καί νά κλαίη τήν ἁμαρτίαν του μέ ταπείνωσιν, παρά νά κάμνη ἀρετές, καί νά ὑπερηφανεύεται.

Ὁ Τελώνης ἐξεδύθη τά ἁμαρτήματα, δεξάμενος τήν κατηγορίαν τοῦ Φαρισαίου μέ ὑπομονήν καί πραότητα, καί ὁ Φαρισαῖος ἐξέπεσεν ἀπό τήν δόξαν στόν βυθόν τῆς ἀτιμίας, διότι ἐδικαίωσεν τόν ἑαυτόν του, καί τούς ἄλλους ἀνθρώπους ἐκατηγόρησεν. Ὁ Τελώνης ὑψώθη μέ τήν ταπείνωσιν, καί ὁ Φαρισαῖος ἐταπεινώθη μέ τήν ἔπαρσιν, διότι αὐτές τίς δύο πράξεις, ὡς ψυχωφελεῖς καί σωτηρίους, ζητεῖ ὁ πανάγαθος Θεός ἀπό ἡμᾶς, περισσότερον ἀπό ὅλες τίς ἄλλες ἀγαθοεργίες: δηλαδή νά κατηγορῶμεν ὅλοι τά ἰδικά μας ἁμαρτήματα, καί νά συγχωρῶμεν ἐξ ὅλης καρδίας τούς ἀδελφούς μας σὲ ὅσα μᾶς πταίουν ὡς ἄνθρωποι• καί ὅποιος φυλάξη αὐτά τά δύο σώζεται. ῞Οποιος, λοιπόν, βλέπη  τά ἰδικά του σφάλματα, γίνεται πρός τούς ἄλλους συμπαθέστερος• ἀντιθέτως, ὅποιος κατακρίνη τούς ἄλλους, καταδικάζει τόν ἑαυτόν του. Ἀκόμη ἄν ἔχη ὅλες τίς ὑπόλοιπες ἀρετές, κολάζεται ὡς μισάνθρωπος καί ἀσύνετος.

῎Ας μάθωμεν νά εἴμεθα συμπαθεῖς, γιά νά μή πάθωμεν ὁμοίαν κατάκρισιν. ῎Ας στενάξωμεν ὡς ὁ Τελώνης καί ἄς κλαύσωμεν ὁμολογοῦντες τῷ Κυρίῳ τίς ἁμαρτίες μας, καί αὐτός ὡς εὔσπλαγχνος μᾶς δίδει τῆς ἰατρείας τά φάρμακα. ῎Ας προσπέσωμεν Αὐτῷ μέ δάκρυα κατανύξεως, νά μᾶς ἀξιώσῃ τῆς αἰωνίου ἀγαλλιάσεως, διά νά συνευφραινώμεθα μετά τῶν Ἁγίων σ’ ἐκείνην τήν Βασιλείαν, ἧς γένοιτο πάντες νά ἐπιτύχωμεν. Ἀμήν.


ΠΡΟΪΟΝΤΑ